Ssaki zdobywcy

Do niedawna pojawienie się tych morskich ssaków było dla ewolucjonistów jedną z najtrudniejszych do rozwikłania tajemnic. Pozbawione sierści i tylnych kończyn, niezdolne wyjść na brzeg choćby po łyk słodkiej wody, współczesne walenie stanowią zdecydowane odstępstwo od ssaczych norm. Z powodu ich rybiego kształtu Herman Meh/ille opisał w 1851 roku Moby Dicka i jego wielorybich pobratymców jako ryby. Ale XIXwieczni przyrodnicy, jak Karol Darwin, dostrzegli, że te oddychające powietrzem, stałocieplne zwierzęta karmiące młode mlekiem, są ssakami. A ponieważ pierwotne ssaki żyły na lądzie, wysnuli wniosek, że i walenie wywodzą się od lądowego przodka. Brakowało na to jednak dowodów. Darwin w O powstawaniu gatunków odnotował, że prawdopodobnym punktem wyjścia do ewolucji waleni mógł być niedźwiedź, pływający z otwartym pyskiem i łowiący w ten sposób owady. Ale pomysł ten wyśmiano, toteż w późniejszych wydaniach swej książki uczony napisał jedynie, że niedźwiedź pływał „jak wieloryb” (fraza „almost like a whale” posłużyła za tytuł niedawno wydanej popularnej książki Steve’a Jonesa, analizującej obecny stan darwinizmu przyp. tłum.).